UŻYTECZNOŚĆ (Z ANG. USABILITY)
Jest to podejście do projektowania interakcji człowieka z serwisem internetowym w którym potrzeby, wymagania, oczekiwania i ograniczenia końcowego użytkownika są szczegółowo badane i brane pod uwagę na każdym etapie procesu projektowego. Podejście to wymaga od grafika analizy i przewidywania jak użytkownicy będą korzystali z interfejsu. Żeby sprawdzić czy założenia co do zachowania użytkowników były poprawne konieczne jest przeprowadzenie testów z udziałem prawdziwych użytkowników. Projektowanie witryn internetowych w ten właśnie sposób prowadzi do optymalizacji wyglądu do przyzwyczajeń i potrzeb użytkownika zamiast zmuszania go do zmiany jego stylu używania interfejsu.
Dając użytkownikowi wiele sposobów na odnalezienie informacji (takich jak elementy nawigacyjne, funkcje wyszukiwania, spisy treści i pojęć, wyraźnie podzielone sekcje) zwiększamy prawdopodobieństwo, że użytkownik pozostanie na witrynie, odnajdzie szukane przez siebie informacje a także odwiedzi serwis ponownie.
Przy projektowaniu stron internetowych należy również pamiętać o tym aby znajdujący się na stronach tekst był łatwy do przeczytania. Tekst ozdobny lub zbyt mała czcionka mogą znacznie utrudnić czytanie treści i zniechęcić użytkownika. Kolor użytej czcionki powinien wyraźnie kontrastować z kolorem tła. Najbardziej czytelny jest ciemny tekst na jasnym tle. Zagadnienie projektowania zorientowanego na użytkownika jest jednym z podstawowych elementów użyteczności serwisu WWW.
Użyteczność (z ang. usability, web-usability) - nauka zajmująca się ergonomią interaktywnych aplikacji, zazwyczaj w odniesieniu do ergonomii serwisów WWW. W ich przypadku użyteczność skupia się na:
- intuicyjnej nawigacji
- ułatwieniu skanowania w poszukiwaniu informacji
- zapewnieniu zrozumiałej dla użytkownika komunikacji
W przypadku stron komercyjnych pojęcie użyteczności oznacza praktycznie wydajność strony: ilość dokonanych sprzedaży lub innych transakcji wartościowych dla danego modelu businessu. Guru użyteczności Jakob Nielsen pisze o pięciu najważniejszych elementach usability:
- Learnability – jak łatwo jest użytkownikom wykonać podstawowe zadanie podczas pierwszego kontaktu z serwisem?
- Efficiency – jak szybko zadania wykonuje użytkownik, który już zna serwis?
- Memorability – jak szybko użytkownik może osiągnąć biegłość w posługiwaniu się serwisem po dłuższej nieobecności w serwisie?
- Errors – jak wiele błędów popełniają użytkownicy, jak błędy te są komunikowane oraz w jakim czasie i jak użytkownicy mogą poradzić sobie z nimi?
- Satisfaction: czy użytkownicy lubią używać serwisu?
Należy pamiętać także o odnalezieniu złotego środka pomiędzy ilością funkcji a łatwością posługiwania się nimi. Użytkownicy nie będą zadowoleni z bardzo ergonomicznej aplikacji, jeśli nie będą mogli wykonać w niej pożądanych działań. Z drugiej strony nie usatysfakcjonuje ich także aplikacja mająca teoretyczną możliwość wykonania pożądanych zadań, ale w sposób tak skomplikowany, że w praktyce wręcz niewykonalny.
Badanie użyteczności cieszy się obecnie ogromną popularnością, gdyż dobrze zaprojektowana strona może przynieść wymierne korzyści. O skutkach złego projektu przekonali się właściciele setek stron, które z powodu braku wizyt musiały zostać zamknięte. Jedną z ważniejszych zasad dobrego designu, szczególnie jeśli chodzi o projekty komercyjne jest zasada KISS (z ang. "Keep It Simple, Stupid" czyli "to ma być proste, głupku").
